U kent het waarschijnlijk: de papieren schenking. Al decennia lang een van de meest gebruikte instrumenten om erfbelasting te beperken. U schenkt een bedrag aan uw kinderen, maar alleen op papier. Het geld blijft feitelijk in uw vermogen, terwijl u jaarlijks rente betaalt aan uw kinderen over het geschonken bedrag. Bij uw overlijden is de schuld aan uw kinderen aftrekbaar van de nalatenschap, waardoor er minder erfbelasting verschuldigd is.
Maar het ministerie van Financiën heeft deze constructie nu voor het eerst op de lijst met 'opmerkelijke belastingconstructies' geplaatst. Volgens het ministerie holt de papieren schenking de grondslag van de erfbelasting uit — goed voor naar schatting 275 miljoen euro per jaar aan misgelopen belastinginkomsten. Wat betekent dit concreet voor u?
Hoe werkt de papieren schenking precies?
Bij een papieren schenking erkent u een schuld aan bijvoorbeeld uw kinderen, zonder daadwerkelijk geld over te maken. Over die schuld betaalt u jaarlijks minimaal 6% rente aan uw kinderen — een vereiste om de schenking fiscaal erkend te krijgen. Die rente-uitkeringen verkleinen bovendien uw vermogen.
Bij overlijden wordt de schuld verrekend met de nalatenschap. Stel, u heeft over de jaren €200.000 aan papieren schenkingen gedaan aan twee kinderen (€100.000 per kind). Bij uw overlijden vermindert dit de nalatenschap met €200.000, waardoor er minder erfbelasting verschuldigd is.
Een rekenvoorbeeld: zonder papieren schenking zou over dat deel tegen het tarief van 10% (voor de eerste €158.669 per kind) erfbelasting verschuldigd zijn, na aftrek van de kindvrijstelling van €26.230 per kind. De besparing kan dus aanzienlijk oplopen, zeker bij grotere vermogens waar het tarief van 20% gaat gelden.
Waarom grijpt het ministerie nu in?
De papieren schenking bestaat al tientallen jaren en was tot nu toe onomstreden. Dat het ministerie de constructie nu als 'onwenselijk' bestempelt, is een duidelijk signaal. Het ministerie heeft verschillende opties: strengere voorwaarden stellen, de rente-eis verhogen, of de aftrekbaarheid van de schuld bij overlijden beperken.
Belangrijk: er is op dit moment nog geen wetsvoorstel ingediend. De plaatsing op de lijst is een eerste stap in een politiek proces. Maar de ervaring leert dat wanneer het ministerie een constructie eenmaal als problematisch aanmerkt, er vroeg of laat actie volgt.
Wat kunt u nu doen?
De grote vraag is: moet u nu nog snel papieren schenkingen doen, of juist afwachten? Dat hangt af van uw persoonlijke situatie, maar een paar overwegingen zijn voor iedereen relevant.
Ten eerste: bestaande papieren schenkingen zijn naar alle waarschijnlijkheid geldig en worden gerespecteerd. Het zou uitzonderlijk zijn als de overheid met terugwerkende kracht ingrijpt.
Ten tweede: als u al langer overweegt om papieren schenkingen te doen, kan het verstandig zijn dit nu in gang te zetten. Mocht de wetgeving wijzigen, dan heeft u de schenking al geformaliseerd. Vergeet niet dat u per kind jaarlijks €6.908 belastingvrij kunt schenken. Papieren schenkingen boven dat bedrag zijn wel onderworpen aan schenkbelasting, maar de besparing op erfbelasting is doorgaans groter.
Ten derde: zorg ervoor dat u aan alle formele vereisten voldoet. De schenking moet notarieel worden vastgelegd, de rente moet daadwerkelijk jaarlijks worden betaald, en de schenking moet tijdig worden aangegeven bij de Belastingdienst. Fouten in de uitvoering kunnen ertoe leiden dat de Belastingdienst de schenking niet erkent.
Wat een Family Office voor u doet
Estate planning is geen eenmalige actie, maar een doorlopend proces dat meerdere disciplines raakt: fiscaliteit, notarieel recht, vermogensstructurering en familieverhoudingen. MyFamilyOffice helpt u dit overzicht te bewaren door uw situatie in kaart te brengen en scenario's door te rekenen met actuele cijfers en tarieven van 2026.
Met die inzichten kunt u gericht het gesprek aangaan met uw eigen notaris en fiscalist. Zo weet u zeker dat uw estate planning niet alleen vandaag klopt, maar ook bestand is tegen toekomstige wetswijzigingen.